Monaster Wraczesz, klasztor Czterdziestu Męczenników w Starej Płaninie
Monaster Czterdziestu Męczenników koło Wraczeszu to czynny klasztor Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego w zachodniej części Starej Płaniny, 5 km na zachód od wsi Wraczesz i około 10 km od Botewgradu. Założony w XIII w., dwukrotnie spalony i wskrzeszony w 1891 r., jest spokojnym celem wycieczki ze świętym źródłem i ruinami średniowiecznej twierdzy na wzgórzu powyżej.
Klasztor czci Czterdziestu Męczenników, bo car Iwan Asen II wygrał bitwę pod Kłokotnicą w ich święto w 1230 r. i polecił wznieść wiele cerkwi i klasztorów pod ich wezwaniem.
Historia monasteru Wraczesz
Opowieść zaczyna się w XIII w., za Drugiego Państwa Bułgarskiego. W 1230 r. car Iwan Asen II pokonał w bitwie pod Kłokotnicą despotę Epiru Teodora Komnena Dukasa, co było ważnym zwycięstwem Bułgarów. Bitwa rozegrała się w dniu święta Czterdziestu Męczenników, a wdzięczny władca polecił wznieść wiele cerkwi i klasztorów pod ich wezwaniem. Monaster Wraczesz założono po tym zwycięstwie i nosi to samo wezwanie, dlatego znany jest jako klasztor Czterdziestu Męczenników z Sebasty.
Z początku mieszkali tu mnisi, którzy przepisywali i rozpowszechniali księgi liturgiczne. W XVII w. działała szkoła kelijna, czyli przyklasztorna, co świadczy o tym, że monaster był nie tylko miejscem modlitwy, lecz także niewielkim ośrodkiem nauki. Osmanowie spalili go dwukrotnie, w XV i XVIII w., a po drugim pożarze miejsce popadło w zapomnienie aż do 1890 r.
W 1891 r. życie monastyczne odżyło. Wuno Markow, uchodzący za najsłynniejszego mistrza budowlanego w okolicach Botewgradu, wzniósł na dawnych fundamentach skromną cerkiew. Klasztor zaczął znów jako wspólnota mnichów, ale od 1937 r. przyjmował także zakonnice, z których pierwszą była Kasjana. Dziś jest czynnym klasztorem eparchii łowieckiej Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego i uznano go za zabytek kultury.
Zespół obejmuje cerkiew oraz budynki mieszkalne i gospodarcze. Cerkiew klasztorna ma jedną nawę, jedną absydę i nie ma kopuły; posiada wewnętrzny i otwarty przedsionek, nad którym wznosi się dzwonnica. W jednym z budynków mieszkalnych urządzono później kaplicę pod wezwaniem bułgarskiego świętego Klemensa z Ochrydy. Nieco dalej, na prawym brzegu rzeki, znajduje się klasztorne święte źródło. Nad monasterem wznosi się strome wzgórze, na którym leżą pozostałości twierdzy Gradiszte, zwanej też Czeskowgradem.
Ciekawostki o monasterze Wraczesz
- Wezwanie klasztoru wiąże się z bitwą: Kłokotnicę w 1230 r. wygrano w dniu święta Czterdziestu Męczenników, a zwycięski car polecił budować cerkwie i klasztory ku ich czci.
- W XVII w. mnisi prowadzili szkołę kelijną (przyklasztorną), a przez długi czas przepisywali i rozpowszechniali księgi liturgiczne.
- Osmanowie spalili klasztor dwukrotnie, w XV i XVIII w., po czym leżał zapomniany do 1890 r.
- Skromną cerkiew z 1891 r. wzniósł na dawnych fundamentach Wuno Markow, uchodzący za najsłynniejszego mistrza budowlanego w okolicach Botewgradu.
- Początkowo wspólnota mnichów, od 1937 r. klasztor zaczął przyjmować zakonnice; pierwszą była Kasjana.
- Na stromym wzgórzu nad klasztorem leżą pozostałości twierdzy Gradiszte, zwanej też Czeskowgradem.
Wycieczki w pobliżu: Monaster Wraczesz
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
Zwiedzanie monasteru Wraczesz: co warto wiedzieć
- Klasztor leży 5 km na zachód od wsi Wraczesz i około 10 km od Botewgradu, w zachodniej części Starej Płaniny.
- Warto zwrócić uwagę na jednonawową cerkiew z dwoma przedsionkami i dzwonnicą oraz na kaplicę św. Klemensa z Ochrydy w jednym z budynków mieszkalnych.
- Klasztorne święte źródło znajduje się w pobliżu, na prawym brzegu rzeki.
- Na wzgórzu powyżej leżą pozostałości twierdzy Gradiszte (Czeskowgrad); źródła nie opisują oznakowanej ścieżki, dlatego przed wejściem warto zapytać na miejscu.
- To czynny klasztor, więc stosowna jest cicha i pełna szacunku wizyta; przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualne godziny otwarcia i warunki zwiedzania.
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Monaster Wraczesz
Zdjęcia: Monaster Wraczesz




Pytania
Czym jest monaster Wraczesz?
Monaster Czterdziestu Męczenników koło Wraczeszu to czynny klasztor Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego w eparchii łowieckiej. Założono go w XIII w. i uznano za zabytek kultury.
Gdzie leży monaster Wraczesz i jak daleko jest od Botewgradu?
Leży w zachodniej części Starej Płaniny, 5 km na zachód od wsi Wraczesz i około 10 km od miasta Botewgrad.
Dlaczego monaster Wraczesz nosi wezwanie Czterdziestu Męczenników?
Car Iwan Asen II wygrał bitwę pod Kłokotnicą w 1230 r. w dniu święta Czterdziestu Męczenników i polecił wznieść wiele cerkwi i klasztorów pod ich wezwaniem. Wraczesz założono po tym zwycięstwie.
Czy monaster Wraczesz nadal jest czynny?
Tak. Po długim zapomnieniu życie monastyczne odnowiono w 1891 r., a od 1937 r. mieszkają tu także zakonnice. Dziś klasztor jest czynny.
Czy w pobliżu monasteru Wraczesz są ruiny?
Tak. Na stromym wzgórzu nad klasztorem leżą pozostałości twierdzy Gradiszte, zwanej też Czeskowgradem.
Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu monasteru Wraczesz?
Pomnik Christo Botewa leży około 8 km stąd, a Bozheniszki Urwicz około 16 km; oba miejsca opisano także na tej stronie. Klasztorne święte źródło jest tuż obok.
Także w pobliżu
Pomnik Christo Botewa w Botewgradzie
Botewgrad · brązowy pomnik poety-rewolucjonisty z 1966 r.
8 km stąd
Bozhenishki Urvich
Botewgrad · górska twierdza i średniowieczny napis w kamieniu
16 km stąd
Pałac Wrana
Sofia · pałac królewski, pawilon myśliwski i park krajobrazowy
35 km stąd
Lwi most
Sofia · most z 1891 r. strzeżony przez cztery brązowe lwy
37 km stąd



