Twierdza Bełogradczycka, warownia wśród naturalnych skalnych ścian
Twierdza Bełogradczycka, zwana miejscowo Kaleto, leży na północnych stokach Gór Bałkańskich tuż przy mieście Bełogradczik w północno-zachodniej Bułgarii. Rozpoczęta w czasach rzymskich, a rozbudowywana przez bułgarskich carów i osmańskich inżynierów, należy do najlepiej zachowanych warowni w kraju i jest zabytkiem kultury o znaczeniu narodowym. Wraz ze Skałami Bełogradczyckimi przyciąga większość odwiedzających region.
Ta twierdza potrzebowała murów tylko z dwóch stron, bo resztę strzegły skały wysokie nawet na 70 metrów. Budowniczowie pozwolili, by większość pracy wykonała góra.
Historia Twierdzy Bełogradczyckiej
Pierwszą twierdzę wzniesiono, gdy region należał do Cesarstwa Rzymskiego; niemiecka Wikipedia datuje ją między I a III w. n.e., a artykuł polski wskazuje III w. Budowniczowie wykorzystali naturalne formacje skalne jako ochronę. Mury wzniesiono tylko od północnego zachodu i południowego wschodu, bo z pozostałych stron dziedziniec otaczają skały wysokie nawet na 70 metrów. Z początku twierdza pełniła raczej funkcję obserwacyjną niż stricte obronną i miała nadzorować drogę z Ratiarii. Wykopaliska przyniosły fundamenty murów, ceramikę, żelazne groty włóczni i strzał oraz monety cesarzy Wespazjana, Trajana, Septymiusza Sewera, Gordiana III i Decjusza.
W XIV w. car Iwan Stracimir z Widynia rozbudował dawną warownię, wznosząc umocnione garnizony przed istniejącymi masywami skalnymi. Za jego panowania twierdza stała się jedną z najważniejszych w regionie, ustępując jedynie jego stołecznej warowni Baba Wida w Widyniu. Nazwa twierdzy pojawia się po raz pierwszy w kronice węgierskiego annalisty, który opisuje wyprawę Ludwika I Andegaweńskiego, zdobywającego Widyń w czerwcu 1365 r.; wśród zajętych potem warowni wymieniono Fehérvár, utożsamiany zwykle z Bełogradczikiem. Zbuntowani Bułgarzy wypędzili garnizon w 1369 r.
Osmanowie zdobyli twierdzę w 1396 r. i częściowo ją zniszczyli, lecz później musieli ją rozbudować z powodu nasilonej działalności hajduków i powstańców w okolicy. Największe zmiany nastąpiły w latach 1805–1837, gdy twierdzę przebudowano i powiększono pod nadzorem francuskich i włoskich inżynierów. Nowe mury z kamiennych bloków i zaprawy, platformy artyleryjskie, stopnie strzeleckie przy strzelnicach, podziemne magazyny amunicji i żywności oraz pas zakopanych drewnianych pali wzmocniły obronę. Wewnątrz znajdowały się wartownie z paleniskami, spichlerz, młyn do pszenicy i soli, stajnia, studnia i dwie cysterny na wodę deszczową.
Twierdza odegrała ważną rolę w osmańskim tłumieniu powstania bełogradczyckiego z 1850 r. W 1862 r. dobudowano tzw. fortyfikację Sulejmana, wzmacniającą zachodnią część, a w czasie wojny rosyjsko-tureckiej 1877–1878 oblegały ją wojska rosyjskie i rumuńskie. Po raz ostatni użyto jej w walkach podczas wojny serbsko-bułgarskiej w 1885 r. Później odnowiona, jest dziś zabytkiem kultury o znaczeniu narodowym, zarządzanym przez miejscowe muzeum historyczne, i należy do stu narodowych obiektów turystycznych Bułgarii.
Ciekawostki o Twierdzy Bełogradczyckiej
- Miejscowi nazywają ją Kaleto, od tureckiego słowa kale, oznaczającego twierdzę.
- Jej mury mają u podstawy ponad 2 metry grubości i sięgają 12 metrów wysokości; otaczają trzy dziedzińce połączone bramami, na łącznej powierzchni 10 210 metrów kwadratowych.
- Naturalna skała oszczędziła budowniczym wiele pracy: mury były potrzebne tylko z dwóch stron, a pozostałe zamykały ściany skalne wysokie nawet na 70 metrów.
- Według polskiej Wikipedii tablice w językach bułgarskim i tureckim upamiętniają przebudowę z początku XIX w., co ma być jedynym takim przypadkiem wśród twierdz tureckich.
- Archeolodzy odkryli wykuty w skale zbiornik na wodę o powierzchni 85 metrów kwadratowych, zasilany wodą deszczową i śniegową.
- Twierdza należy do stu narodowych obiektów turystycznych Bułgarii i ma pieczątkę dla kolekcjonerów tego szlaku.
Wycieczki w pobliżu: Twierdza Bełogradczycka
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
Zwiedzanie Twierdzy Bełogradczyckiej: co warto wiedzieć
- Twierdza leży około 1,5 km od miasta Bełogradczik, wśród Skał Bełogradczyckich, które razem są główną atrakcją regionu.
- Prowadzą do niej dwie główne bramy, Widyń Kapia i Nisz Kapia, a wnętrze podzielone jest na trzy umocnione dziedzińce połączone bramami.
- Warto zwrócić uwagę na wysokie ściany skalne zamykające dziedzińce, grube mury ze strzelnicami i pozostałości dawnego systemu wodnego.
- Twierdzą zarządza miejscowe muzeum historyczne; przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualne godziny otwarcia i warunki zwiedzania.
- W pobliżu leżą inne miejsca z tego przewodnika: jaskinia Magura (około 12 km), Ratiaria (około 29 km), Castra Martis (około 32 km) i klasztor Albotin (około 42 km).
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Twierdza Bełogradczycka
Zdjęcia: Twierdza Bełogradczycka
Pytania
Czym jest Twierdza Bełogradczycka?
Twierdza Bełogradczycka, zwana też Kaleto, to dobrze zachowana warownia na północnych stokach Gór Bałkańskich. Rozpoczęto ją w czasach rzymskich, a rozbudowano w średniowieczu i za Osmanów.
Gdzie leży Twierdza Bełogradczycka i jak daleko jest od miasta?
Leży w północno-zachodniej Bułgarii, około 1,5 km od miasta Bełogradczik, wśród Skał Bełogradczyckich.
Jak stara jest Twierdza Bełogradczycka?
Pierwsza twierdza pochodzi z czasów rzymskich, według różnych źródeł z I–III w. n.e. Rozbudowano ją w XIV w., zdobyli ją Osmanowie w 1396 r., a przebudowano w latach 1805–1837.
Dlaczego twierdza ma mury tylko z dwóch stron?
Pozostałe strony dziedzińca zamykają naturalne masywy skalne wysokie nawet na 70 metrów. Mury wzniesiono tylko od północnego zachodu i południowego wschodu.
Czy twierdzę wykorzystywano w nowszych wojnach?
Odegrała rolę w osmańskim tłumieniu powstania bełogradczyckiego z 1850 r., a po raz ostatni użyto jej w walkach podczas wojny serbsko-bułgarskiej w 1885 r.
Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu Twierdzy Bełogradczyckiej?
Skały Bełogradczyckie leżą tuż obok, a jaskinia Magura jest oddalona o około 12 km. Rzymskie stanowisko Ratiaria leży około 29 km stąd.
Także w pobliżu
Jaskinia Magura
Bełogradczik · jaskinia z 750 prehistorycznymi malowidłami z guana
12 km stąd
Ratiaria
Okolice Widynia · rzymska kolonia nad Dunajem, stolica Dacji Nadbrzeżnej
29 km stąd
Castra Martis
Kula · późnorzymska twierdza i wieża, od której wzięło nazwę miasto
32 km stąd
Klasztor Albotin
Dejlena · klasztor skalny z XIV w. i wielkanocne tańce
42 km stąd