Cerkiew Narodzenia Pańskiego w Szipce, pomnik poległych
Cerkiew Narodzenia Pańskiego, znana też jako cerkiew-pomnik w Szipce, wznosi się nad miastem Szipka u podnóża Starej Płaniny. Zbudowana w latach 1885–1902 w stylu cerkwi rosyjskich z XVII wieku, upamiętnia rosyjskich żołnierzy i bułgarskich ochotników poległych w wojnie wyzwoleńczej 1877–1878. Złocone kopuły i smukła dzwonnica czynią z niej jeden z najbardziej efektownych widoków środkowej Bułgarii.
Jej dzwony odlano z łusek zebranych po walkach na przełęczy Szipka, a największy waży około 12 ton. Rosyjska cerkiew ze złotymi cebulastymi kopułami stoi na bułgarskim zboczu.
Historia cerkwi-pomnika w Szipce
Przełęcz Szipka była latem 1877 r. areną zaciętych walk w trakcie wojny rosyjsko-tureckiej 1877–1878, która doprowadziła do wyzwolenia Bułgarii. Polegli tam rosyjscy żołnierze i bułgarscy ochotnicy. Po wojnie zrodził się pomysł cerkwi ku ich pamięci. Inicjatywa wyszła od hrabiego Nikołaja Ignatiewa i Olgi Skobielewej, matki rosyjskiego generała Michaiła Skobielewa, który stał się bohaterem wojny. Pieniądze pochodziły z dobrowolnych składek, głównie z Rosji, ale także z Bułgarii.
Budowa trwała od 1885 do 1902 r. Cerkiew i dzwonnica powstały według projektu Antoniego Tomiszki pod kierunkiem architekta Aleksandra Pomerancewa, który zaprojektował też ikonostas. Wzorem były cerkwie rosyjskie z XVII wieku i staroruskie świątynie Złotego Pierścienia Rosji. Mury są z czerwonej cegły, z białymi obramowaniami okien, a nad dachem wznosi się pięć złoconych kopuł z krzyżami: większa pośrodku i cztery mniejsze. Obok wzniesiono męski monaster, dom pielgrzyma i seminarium duchowne.
Uroczyste otwarcie odbyło się 27 września 1902 r. w obecności generałów armii rosyjskiej i wielu gości. Data zbiegła się z 25. rocznicą walk na przełęczy Szipka; jedno ze źródeł podaje dzień 28., więc dokładna data bywa różnie podawana. Smukła, bogato zdobiona dzwonnica ma 53 metry wysokości i 17 dzwonów. Największy waży około 12 ton, a dzwony odlano z łusek zebranych w okolicy po walkach.
Wewnątrz 34 marmurowe płyty niosą nazwy rosyjskich jednostek oraz nazwiska 8491 oficerów, żołnierzy i ochotników poległych na wojnie. W krypcie, w 17 kamiennych sarkofagach, spoczywają szczątki poległych, a w ossuarium mają się znajdować kości blisko 9000 rosyjskich i bułgarskich żołnierzy. Ściany malowano dwukrotnie: w 1902 r. oraz w latach 1957–1959. W 1970 r. cerkiew uznano za pomnik kultury o znaczeniu narodowym, a dziś wchodzi w skład rezerwatu historyczno-architektonicznego „Szipka-Buzłudża”. Artykuł polski nazywa ją pierwszym pomnikiem przyjaźni rosyjsko-bułgarskiej.
Ciekawostki o cerkwi-pomniku w Szipce
- Dzwony odlano z łusek zebranych po walkach na przełęczy Szipka; największy waży około 12 ton.
- Dzwonnica ma 53 metry wysokości i 17 dzwonów, a zdobią ją liczne arkady, kolumny, majolika i złocenia.
- Na 34 marmurowych płytach wewnątrz wypisano nazwy rosyjskich jednostek oraz poległych żołnierzy rosyjskich i ochotników bułgarskich.
- W krypcie stoi 17 kamiennych sarkofagów, a w ossuarium mają spoczywać kości blisko 9000 żołnierzy.
- Wnętrze malowano dwukrotnie, w 1902 r. i w latach 1957–1959.
- Cerkiew figuruje pod numerem 92 na liście Stu Narodowych Obiektów Turystycznych Bułgarskiego Związku Turystycznego.
Wycieczki w pobliżu: Cerkiew Narodzenia Pańskiego w Szipce
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
Zwiedzanie cerkwi-pomnika w Szipce: co warto wiedzieć
- Cerkiew jest zarazem świątynią prawosławną i pomnikiem poległych, dlatego wskazane jest spokojne i pełne szacunku zachowanie.
- Z zewnątrz zwracają uwagę mury z czerwonej cegły z białymi obramowaniami, pięć złoconych kopuł i 53-metrowa dzwonnica.
- Wewnątrz najciekawsze są marmurowe płyty z nazwiskami, złocony trzyrzędowy ikonostas i krypta.
- Źródła nie podają szczegółów zwiedzania, dlatego przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualne godziny otwarcia i warunki, w tym dostęp do krypty.
- W pobliżu leżą grobowiec Seutesa III (około 2 km), grobowiec Ostrusza (3 km) i pomnik Szipka na przełęczy (4 km).
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Cerkiew Narodzenia Pańskiego w Szipce
Zdjęcia: Cerkiew Narodzenia Pańskiego w Szipce
Pytania
Czym jest cerkiew-pomnik w Szipce?
To cerkiew Narodzenia Pańskiego, prawosławna świątynia koło miasta Szipka, zbudowana w stylu rosyjskim w latach 1885–1902. Poświęcona jest poległym w wojnie 1877–1878.
Gdzie leży cerkiew-pomnik w Szipce?
Stoi w mieście Szipka, w gminie Kazanłyk, u podnóża Starej Płaniny, około 13 km poniżej przełęczy Szipka.
Dlaczego zbudowano cerkiew-pomnik w Szipce?
Upamiętnia rosyjskich żołnierzy i bułgarskich ochotników poległych w wojnie rosyjsko-tureckiej 1877–1878. Fundusze pochodziły ze składek zebranych w Rosji i Bułgarii.
Jak wysoka jest dzwonnica?
Dzwonnica ma 53 metry wysokości i 17 dzwonów. Największy, około 12 ton, odlano z łusek zebranych po walkach.
Co znajduje się w krypcie?
W krypcie stoi 17 kamiennych sarkofagów ze szczątkami poległych, a w ossuarium mają spoczywać kości blisko 9000 rosyjskich i bułgarskich żołnierzy.
Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu cerkwi-pomnika w Szipce?
Grobowiec Seutesa III, grobowiec Ostrusza i pomnik Szipka są w promieniu około 4 km, a Dolina Trackich Królów około 5 km stąd.
Także w pobliżu
Grobowiec Seutesa III
Szipka · nietknięty tracki grób królewski ze złotym wieńcem
2 km stąd
Grobowiec tracki Ostrusza
Szipka · tracki kompleks grobowy z sześcioma komorami i malowanym sufitem
3,5 km stąd
Pomnik Wolności na Szypce
Szypka · wieża z gigantycznym lwem, do której prowadzi 890 stopni
3,5 km stąd
Dolina Trackich Królów
Kazanłyk · ponad 1500 trackich kurhanów w Dolinie Róż
5 km stąd